(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 102

॥ శ్రీః ॥
7.102. అధ్యాయః 102
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
దుర్యోధనే నిరుంధానే కృష్ణేన తద్దుష్కృతానుస్మారణపూర్వకమర్జునంప్రతి తద్వధచోదనా॥ 1 ॥ అర్జునంప్రతి దుర్యోధనస్య వీరవాదః॥ 2 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

వాసుదేవ ఉవాచ। 7-102-0x(4525)(48738)
దుర్యోధనమతిక్రాంతమేతం పశ్య ధనంజయ।
ఆపద్గతమిమం మన్యే నాస్త్యస్య సదృశో రథః॥ 7-102-1(48739)
దూరపాతీ మహేష్వాసః కృతాస్త్రో యుద్ధదుర్మదః।
దృఢహస్తశ్చిత్రయోధీ ధార్తరాష్ట్రో మహాబలః॥ 7-102-2(48740)
అత్యంతసుఖసంవృద్ధో మానితశ్చ మహారథైః।
కృతీ చ సతతం పార్థ నిత్యం ద్వేష్టి చ పాండవాన్॥ 7-102-3(48741)
తేన యుద్ధమహం మన్యే ప్రాప్తకాలం తవానఘ।
అత్ర నో ద్యూతమాయత్తం విజయాయేతరాయ వా॥ 7-102-4(48742)
అత్ర క్రోధవిషం పార్థ విముంచ చిరసంభృతం॥
ఏష మూలమనర్థానాం పాణ్·వానాం మహాత్మనాం॥ 7-102-5(48743)
సోఽయం ప్రాప్తస్తవాక్షేపం పశ్య సాఫల్యమాత్మనః।
కథం హి రాజా రాజ్యార్థీ త్వయా గచ్ఛేత సంయుగం॥ 7-102-6(48744)
దిష్ట్యా త్విదానీం సంప్రాప్త ఏష తే బాణగోచరం।
యథాఽయం జీవితం జహ్యాత్తథా కురు ధనంజయ॥ 7-102-7(48745)
ఐశ్వర్యమదసంమూఢో నైష దుఃఖముపేయివాన్।
న చ తే సంయుగే వీర్యం జానాతి పురుషర్షభ॥ 7-102-8(48746)
త్వాం హి లోకాస్త్రయః పార్థ ససురాసురమానవాః।
నోత్సహంతే రణే జేతుం కిముతైకః సుయోధనః॥ 7-102-9(48747)
స దిష్ట్యా సమనుప్రాప్తస్తవ పార్థ రథాంతికం।
జహ్యేనం త్వం మహాబాహో యథా వృత్రం పురందరః॥ 7-102-10(48748)
ఏష హ్యనర్థే సతతం పరాక్రాంతస్తవానఘ।
నికృత్యా ధర్మరాజం చ ద్యూతే వంచితవానయం॥ 7-102-11(48749)
బహూని సునృశంసాని కృతాన్యేతేన మానద।
యుష్మాసు పాపమతినా అపాపేష్వపి నిత్యదా॥ 7-102-12(48750)
తమనార్యం సదా క్రుద్ధం పురుషం కామరూపిణం।
ఆర్యాం యుద్ధే మతిం కృత్వా జహి పార్థావిచారయన్॥ 7-102-13(48751)
నికృత్యా రాజ్యహరణం వనవాసం చ పాండవ।
పరిక్లేశం చ కృష్ణాయా హృది కృత్వా పరాక్రమ॥ 7-102-14(48752)
దిష్ట్యైష తవ బాణానాం గోచరే పరివర్తతే।
ప్రతిఘాతాయ కార్యస్య దిష్ట్యా చ యతతేఽగ్రతః॥ 7-102-15(48753)
దిష్ట్యా జానాతి సంగ్రామే యోద్ధవ్యం హి త్వయా సహ।
దిష్ట్యా చ సఫలాః పార్థ సర్వే కామా హ్యకామితాః॥ 7-102-16(48754)
తస్మాజ్జహి రణే పార్థ ధార్తరాష్ట్రం కులాధమం।
యథేంద్రేణ హతః పూర్వం జంభో దేవాసురే మృధే॥ 7-102-17(48755)
అస్మిన్హతే త్వయా సైన్యమనాథం భిద్యతామిదం।
వైరస్య దిష్ట్యా సహజం మూలం ఛింధి దురాత్మనాం॥ 7-102-18(48756)
సంజయ ఉవాచ। 7-102-19x(4526)
తం తథేత్యబ్రవీత్పార్థః కృత్యరూపమిదం మమ।
సర్వమన్యదనాదృత్య గచ్ఛ యత్ర సుయోధనః॥ 7-102-19(48757)
యేనైతద్దీర్ఘకాలం నో భుక్తం రాజ్యమకంటకం।
అప్యస్య యుధి విక్రంయ చ్ఛింద్యాం మూర్ధానమాహవే॥ 7-102-20(48758)
అపి తస్య హ్యనర్హాయాః పరిక్లేశస్య మాధవ।
కృష్ణాయాః శక్నుయాం గంతుం పదం కేశప్రధర్షణే॥ 7-102-21(48759)
`అప్యహం తాని దుఃఖాని పూర్వవృత్తాని మాధవ।
దుర్యోధనం రణే హత్వా ప్రతిమోక్ష్యే కథంచన'॥ 7-102-22(48760)
ఇత్యేవంవాదినౌ కృష్ణౌ హృష్టౌ శ్వేతాన్హయోత్తమాన్।
ప్రేషయామాసతుః సంఖ్యే ప్రేప్సంతౌ తం నరాధిపం॥ 7-102-23(48761)
తయోః సమీపం సంప్రాప్య పుత్రస్తే భరతర్షభ।
న చకార భయం ప్రాప్తే భయే మహతి మారిష॥ 7-102-24(48762)
తదస్య క్షత్రియాః కర్మ సర్వ ఏవాభ్యపూజయన్।
యదర్జునహృషీకేశౌ ప్రత్యుద్యాతౌ న్యవారయత్॥ 7-102-25(48763)
తతః సర్వస్య సైన్యస్య తావకస్య విశాంపతే।
మహానాదో హ్యభూత్తత్ర దృష్ట్వా రాజానమాహవే॥ 7-102-26(48764)
తస్మింజనసమున్నాదే ప్రవృత్తే భైరవే సతి।
కదర్థీకృత్య తే పుత్రః ప్రత్యమిత్రమవారయత్॥ 7-102-27(48765)
ఆవారితస్తు కౌంతేయస్తవ పుత్రేణ ధన్వినా।
సంరంభమగమద్భూయః స చ తస్మిన్పరంతపః॥ 7-102-28(48766)
తౌ దృష్ట్వా ప్రతిసంరబ్ధౌ దుర్యోధనధనంజయౌ।
అభ్యవైక్షంత రాజానో భీమరూపాః సమంతతః॥ 7-102-29(48767)
దృష్ట్వా తు పార్థం సంరబ్ధం వాసుదేవం చ మారిష।
ప్రహసన్నేవ పుత్రస్తే యోద్ధుకామః సమాహ్వయత్॥ 7-102-30(48768)
తతః ప్రహృష్టో దాశార్హః పాండవశ్చ ధనంజయః।
వ్యక్రోశేతాం మహానాదం దధ్మతుశ్చాంబుజోత్తమౌ॥ 7-102-31(48769)
తౌ హృష్టరూపౌ సంప్రేక్ష్య కౌరవేయాస్తు సర్వశః।
నిరాశాః సమపద్యంత పుత్రస్య తవ జీవితే॥ 7-102-32(48770)
శోకమాపుః పరం చైవ కురవః సర్వ ఏవ తే।
అమన్యంత చ పుత్రం తే వైశ్వానరముఖే హుతం॥ 7-102-33(48771)
తథా తు దృష్ట్వా యోధాస్తే ప్రహృష్టౌ కృష్ణపాండవౌ।
హతో రాజా హతో రాజేత్యూచిరే చ భయార్దితాః॥ 7-102-34(48772)
జనస్య సన్నినాదం తు శ్రుత్వా దుర్యోధనోఽబ్రవీత్।
వ్యేతు వో భీరహం కృష్ణౌ ప్రేషయిష్యామి మృత్యవే॥ 7-102-35(48773)
ఇత్యుక్త్వా సైనికాన్సర్వాంజయాపేక్షీ నరాధిపః।
పార్థమాభాష్య సంరంభాదిదం వచనమబ్రవీత్॥ 7-102-36(48774)
పార్థ యచ్ఛిక్షితం తేఽస్త్రం దివ్యం పార్థివమేవ చ।
తద్దర్శయ మయి క్షిప్రం యది జాతోఽసి పాణ్·డునా॥ 7-102-37(48775)
యద్బలం తవ వీర్యం చ కేశవస్య తథైవ చ।
తత్కురుష్వ మయి క్షిప్రం పశ్యామస్తవ పౌరుషం॥ 7-102-38(48776)
అస్మత్పరోక్షం కర్మాణి కృతాని ప్రవదంతి తే।
స్వామిసత్కారయుక్తాని యాని తానీహ దర్శయ॥ ॥ 7-102-39(48777)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి జయద్రథవధపర్వణి చతుర్దశదివసయుద్ధే ద్వ్యదికశతతమోఽధ్యాయః॥ 102 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-102-1 నాస్తీత్యర్జునోత్తేజనం॥
5-102-6 ఆక్షేపం శరగోచరం॥
5-102-15 కార్యస్య జయద్రథవధరూపస్య॥
5-102-19 కృత్యరూపమత్యంతకరణీయం॥
5-102-29 పదం ప్రతిపదం। గంతుం పదవీం కలహస్య చ ఇతి క. పాఠః॥
5-102-39 స్వామిసత్కారో వీరప్రధానోఽయమితి యదన్యైః సత్కరణం తేన యుక్తాని యోగ్యతాం గతాని॥
5-102-102 ద్వ్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.